02/ 01/ 2025
Gần đây, hiện trạng kháng kháng sinh đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, Bacteriophage đã và đang được chú ý nhiều hơn như một phương pháp thay thế đầy tiềm năng trong điều trị nhiễm khuẩn kháng thuốc. Loại virus đồng vai trò “diệt khuẩn” này đã góp phần đem lại tia hy vọng mới trong y học. Vậy Bacteriophage là gì? Cùng tìm hiểu kỹ hơn trong bài dưới đây!
1. Thực khuẩn thể Bacteriophage là gì?
– Thực khuẩn thể (tiếng Anh: Bacteriophage, hay còn gọi tắt là phage). Tên gọi này có xuất xứ từ Hy Lạp: bacterium (vi khuẩn) ghép với φαγεῖν ( phagein nghĩa là ăn, nuốt), nghĩa đen là loại vật thể ăn vi khuẩn. Ở Việt Nam, thuật ngữ này còn được gọi là “thể thực khuẩn”, “ thực khuẩn thể” hoặc “thể ăn khuẩn”. Chúng có kích thước rất nhỏ, khoảng 0,001- 0,01 micromet.
– Những virus này rất phổ biến và được tìm thấy ở bất cứ nơi đâu có vi khuẩn, số lượng của những virus này nhiều hơn tất cả các sinh vật có trên Trái đất. Chúng là loại virus có tính đặc hiệu cao, không giống như kháng sinh, có thể tiêu diệt một cách chọn lọc các loài vi khuẩn mục tiêu mà không ảnh hưởng đến các vi sinh vật mong muốn. (Theo Sherif Kandil- nghiên cứu sinh, học giả tiến hành nghiên cứu tại Đại học Harper Adams).
2. Lịch sử phát hiện
– Thực khuẩn thể Bacteriophage được phát hiện vào đầu thế kỷ 20. Năm 1915, nhà vi khuẩn học người Anh Frederick Twort – giám đốc Viện Brown của London, đã phát hiện ra một tác nhân nhỏ có thể lây nhiễm và tiêu diệt vi khuẩn nhưng ông chưa xác định rõ bản chất của hiện tượng này. Nghiên cứu của Twort bị gián đoạn do Chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra, cũng như do thiếu kinh phí và việc phát hiện ra thuốc kháng sinh.
– Hai năm sau, vào năm 1917, nhà vi sinh vật học người Pháp- Felix d’Herelle đã chứng minh tồn tại của các virus này qua một loạt thí nghiệm và đặt tên là “Bacteriophage”. Ông mô tả chúng như những “thực thể vô hình” tiêu diệt vi khuẩn. Từ thời điểm đó, phage đã góp phần đổii mới nghiên cứu trong vi sinh, sinh học phân tử, và sau này là trong sinh học ứng dụng. Gần đây, phage còn trở thành công cụ hứa hẹn trong liệu pháp điều trị nhiễm khuẩn kháng kháng sinh. (Theo Wikipedia)
– Thực khuẩn thể đã được sử dụng từ những năm 1920 như một phương pháp thay thế cho thuốc kháng sinh ở Liên Xô cũ, Trung Âu và Pháp.
– Chúng được sử dụng rộng rãi, bao gồm cả việc điều trị cho binh lính trong Hồng quân (1922). Tuy nhiên, Thể thực khuẩn đã bị loại bỏ khỏi mục đích sử dụng chung ở phương Tây vì một số lý do:
+ Thuốc kháng sinh được phát hiện và tiếp thị rộng rãi. Chúng dễ sản xuất, bảo quản và kê đơn hơn.
+ Các thử nghiệm y tế về Phage đã được tiến hành, nhưng sự thiếu hiểu biết cơ bản về Phage đã đặt ra câu hỏi về tính hợp lệ của các thử nghiệm này.
+ Việc công bố nghiên cứu ở Liên Xô chủ yếu bằng tiếng Nga hoặc tiếng Gruzia và trong nhiều năm không được công bố trên phạm vi quốc tế.
Bệnh cầu trùng trên gà và cách phòng trị
Bệnh đường hô hấp trên gà và cách phòng trị
7 bệnh thường gặp trên vịt
3. Cấu trúc của Thực khuẩn thể Bacteriophage
Phage có 4 loại cơ bản:
+ Phage hình khối đối xứng: Đầu phage có hình đa diện 20 mặt, bảo vệ vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA).
+ Phage hình que: Có hình dáng giống như sợi dài hoặc hình que.
+ Phage hình đầu đuôi: Dạng phổ biến nhất, bao gồm đầu hình đa diện và phần đuôi có cấu trúc phức tạp, giúp gắn vào vi khuẩn.
+ Phage hình phẳng: Tạo các “vùng trống” trên địa cấy vi khuẩn.
– Phage có đầu hình lục giác; cổ; đuôi có dạng hình trụ, cuối đôi có các sợi lông như chân để bám vào vi khuẩn và đĩa gốc với 6 sợi lông đuôi.
– Cấu trúc của thể thực khuẩn có thể đơn giản hoặc phức tạp nhưng sẽ bao gồm:
+ Đầu: Là một khối protein có hình đối xứng để bảo vệ vật liệu di truyền (DNA hoặc RNA). DNA thường có 2 chuỗi xoắn vào nhau, một số có DNA một chuỗi, những phage không chứa DNA thì chứa RNA và thường RNA một chuỗi.
+ Đuôi: Giúp phage bám vào bề mặt vi khuẩn.
+ Sợi đuôi: Là các cấu trúc nhỏ đính kèm ở cuối đuôi, giúp gắn chặt vào tế bào vi khuẩn.
– Bộ gen của chúng có thể mã hóa ít nhất bốn gen và nhiều nhất là hàng trăm gen. Thể thực khuẩn nhân lên bên trong vi khuẩn sau khi bộ gen của chúng được tiêm vào tế bào chất của vi khuẩn.
4. Cơ chế lây nhiễm
– Khi virus bám vào bề mặt vi khuẩn, chúng sẽ sử dụng “đuôi” chuyên biệt để xuyên qua và truyền DNA vào trong vi khuẩn.
– Sau khi đi vào trong, chúng sẽ lắp ráp các bộ phận lại để tạo thành con Phage mới và nhanh chóng nhân lên rộng khắp vi khuẩn tạo thành thực khuẩn thể.
– Sau khi lắp ráp hoàn chỉnh, các Phage sẽ tiết ra 1 chất enzyme để phá hủy vỏ vi khuẩn và tiếp tục quá trình tìm kiếm vi khuẩn đích.
Phage bám vào vi khuẩn (Ảnh thực tế)
Ảnh minh họa cơ chế hoạt động
5. So sánh tác động của Kháng sinh và Thực khuẩn thể Bacteriophage trên động vật
– Đối tượng tiêu diệt: Kháng sinh sẽ tiêu diệt tất cả vi khuẩn có lợi và có hại. Bacteriophage chỉ “bắt” và diệt vi khuẩn có hại.
– Tính đặc hiệu của Phage: Vi khuẩn có khả năng kháng kháng sinh nhưng ngược lại, chúng không có khả năng kháng lại “Thực khuẩn thể” vì khi vi khuẩn tiến hóa, virus cũng sẽ tiến hóa.
– Ảnh hưởng tới sức khỏe: Sử dụng nhiều kháng sinh sẽ gây suy giảm miễn dịch đường ruột trong khi Thực khuẩn thể chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, không làm tổn hại đến hệ vi sinh vật đường ruột.
– Thời gian ngưng thuốc: Sử dụng kháng sinh cần thời gian ngưng sử dụng thuốc trước khi xuất bán. Ngược lại, động vật điều trị bằng Bacteriophage thì xuất bán được ngay vì không tồn dư kháng sinh.
– Tác dụng phụ: Thực khuẩn thể ít gây tác dụng phụ toàn thân hơn Kháng sinh do chỉ nhắm vào vi khuẩn đích.
6. Sản phẩm W-Phage – Giải pháp vàng thay thế Kháng sinh
- Thành phần: tích hợp hơn 200 chủng vi khuẩn E.coli, Salmonella, Clostridium, Staphylococcus gây bệnh đường ruột phổ biến trên gia súc, gia cầm.
- Công dụng: Điều trị dứt điểm các bệnh đường ruột như: tiêu chảy phân xanh, trắng, phân nhớt vàng mà không làm tổn hại hệ vi sinh vật đường ruột; ngăn ngừa kế phát ra các bệnh đường hô hấp trên gia cầm. Đồng thời làm tăng tính thèm ăn, vỗ béo vật nuôi.
Sản phẩm đạt hiệu quả tốt nhất khi điều trị kết hợp với kháng sinh*.
*: Thực khuẩn thể chưa thể thay thế hoàn toàn kháng sinh do kháng sinh có tính thuận tiện và diệt phổ rộng vi khuẩn. Tuy nhiên, với tính đặc hiệu cao và khả năng tiến hóa để tiêu diệt vi khuẩn kháng thuốc, phage là vũ khí đầy hứa hẹn.
-> Do đó, cách hiệu quả nhất hiện nay là sử dụng kháng sinh với liều chỉ định kết hợp với W-Phage trong phòng và điều trị bệnh đường ruột trên vật nuôi.
- Liều lượng và cách sử dụng
Liều phòng:
- 1ml cho 2 lít nước hoặc 1 ml cho 1 kg cám.
- 1ml cho 40kg thể trọng dùng liên tục 4 ngày rồi nghỉ 5-7 ngày dùng 2 ngày rồi dùng liều nghỉ 7 -10 ngày dùng 2 ngày đến khi xuất bán.
Liều điều trị:
- 1ml với 1 lít nước hoặc 2ml cho 1kg cám.
- 1ml cho 20kg thể trọng dùng liên tục 5 ngày với liều điều trị khi bệnh đã hết dùng quay lại liều phòng.
Lưu ý:
– Mẹo cho vật nuôi uống được hết thuốc, không gây phí thuốc và đảm bảo đủ nồng độ thuốc.
– Nếu trộn thuốc với thức ăn: trộn đều lượng thuốc theo chỉ định vào 1 lượng nhỏ thức ăn (khoảng 30%) cho vật nuôi ăn hết, sau đó mới cho ăn lượng thức ăn còn lại.
– Nếu hoà thuốc vào nước: cắt nước trước khi cho ăn 1 tiếng. Sau khi ăn sẽ cho vật nuôi uống nước có trộn thuốc với liều chỉ định, khi này vật nuôi háo nước sẽ uống hết nhanh. Thời gian cho uống lý tưởng: khoảng 2-3 tiếng, nhiệt độ < 30 độ C.
– Nếu thời tiết khắc nghiệt, mưa nhiều, nóng ẩm; hệ vi sinh vật gây bệnh phát triển mạnh và tấn công vật nuôi. Bà con nên 1 tuần đánh thuốc lại 1 ngày để đảm bảo miễn dịch.
– Tuyệt đối không tăng liều, gia cầm sẽ có biểu hiện tiêu chảy nếu người dân sử dụng quá liều chỉ định.
– Dùng thuốc vào buổi sáng hoặc chiều mát, thuốc sẽ đạt hiệu quả tốt nhất. Buổi tối cho vật nuôi uống nước sạch.
Một số chia sẻ của người dân khi dùng sản phẩm W-Phage của Winpharma
Khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng, phản hồi tích cực lên đến 90%. Đa số người dân chia sẻ rằng Vật nuôi của họ sau 2 ngày giảm hẳn ngay tình trạng tiêu chảy, phân xanh, trắng; lông mọc mượt hơn. Nhờ đó, thời gian thay trấu cũng thưa hơn, người dân cũng tiết kiệm thêm được 1 khoản chi phí.
Như vậy, Winpharma đã cung cấp một số thông tin cơ bản về Thực khuẩn thể Bacteriophage và cách phòng trị các bệnh đường ruột. Hy vọng bài chia sẻ trên sẽ giúp bà con có thêm những thông tin bổ ích trong hành trình chăn nuôi của mình.
Mọi thông tin thắc mắc hoặc liên hệ mua hàng xin liên hệ số Hotline: 0965.032.630 để được hỗ trợ kịp thời.
Fanpage: WinPharma
ĐỘI NGŨ CHUYÊN VIÊN KỸ THUẬT CÔNG TY CP WINPHARMA